|
|
|
Bouw uw eigen electronisch gestuurde aquariumverwarming
|
|
(met dank aan W. Hindimith) Op deze pagina zullen wij u uitleggen hoe u van een klokthermostaat voor de CV installatie een schakelcomputer maakt voor het regelen van de verwarming in uw aquarium.
De voordelen daarvan zijn o.a. dat de temperatuur nauwkeuriger is te regelen met meerdere
schakelpunten. Bovendien wordt het risico van het blijven hangen van de bimetalen schakeling
in uw verwarmingselement vermeden. Niet het verwarmingselement maar de kamerthermostaat voert
namelijk de schakelingen uit.
Wat heeft u allemaal nodig;
Een klokthermostaat (voor de eisen aan deze thermostaat later meer)
Een verwarmingselement
Stukje boxdraad
Stroomdraad
Stekkerdoos
Stekker
Kroonsteentje
warmtelijm met pistool
Stukje PVC buis (ongeveer 6-7 cm)
Gereedschap:
Schroevendraaiers
Soldeerbout
Soldeertin
Kniptang
Striptang
Boortje
|
|
|
Niet iedere klokthermostaat is zomaar te gebruiken. Het schakelvermogen moet minimaal 240 Volt
wisselspanning zijn.
Daarnaast moet de thermostaat het vermogen (watt) van uw verwarmingselement aan kunnen.
Daarvoor kunnen we de formule
Volt x Ampère = Watt gebruiken. Het voltage waar we mee gaan werken is 240 volt. Het amperage
van de klokthermostaat kunt
u vaak op de achterzijde van de thermostaat vinden.
|
|
|
Vermenigvuldig het amperage met 240 en u krijgt het aantal watt dat
met de klokthermostaat geschakeld kan worden. Houdt daarbij echter wel een marge van minimaal
100 watt aan. Dus stel dat
de thermostaat een amperage van 3 Ampère heeft dan is de formule 240 volt x 3 ampere =720 watt. Met de veiligheidsmarge in het
achterhoofd zou je met deze thermostaat maximaal 2 verwarmingselementen van 300 watt kunnen
schakelen.
In de winkel zou men u moeten kunnen vertellen of de thermostaat die u op het oog heeft
voldoet aan deze eisen.
In dit voorbeeld maken we gebruik van een thermostaat die voor ƒ 79,= is gekocht bij de Praxis.
|
|
|
|
Open de thermostaat. Doe dit voorzichtig en kijk eerst goed hoe de thermostaat in elkaar zit.
Één afgebroken palletje en de thermostaat is onbruikbaar geworden. De batterijen kunnen in de
thermostaat blijven zitten.
|
|
|
Zoek de hitte gevoelige weerstand (NTC of PTC) op. Op de foto ziet u deze weerstand in
de gele cirkel. De weerstand zal altijd "in de vrije ruimte" zitten omdat de lucht om de
weerstand
moet kunnen stromen. Als u denkt de weerstand te hebben gevonden pakt u deze vast en als u het
bij het rechte eind heeft
zult u zien dat de temperatuur die de thermostaat aangeeft op zal lopen. Dat kan even duren
omdat sommige thermostaten om
de halve minuut of zelfs om de minuut een meting verricht.
|
|
|
|
|
Haal de batterijen uit de thermostaat en schroef de printplaten los. Let daarbij op dat u de
contactstrip voor het LCD scherm niet van de printplaat laat vallen.
Deze zit vaak erg los en is moeilijk zoniet onmogelijk weer goed terug te plaatsen.
|
|
|
Soldeer de hittegevoelige weerstand (aan de achterzijde van de printplaat) voorzichtig los.
Overigens ziet u rechts onder van soldeerbout de (bij deze thermostaat) gele contactstrip voor
het LCD scherm waarover we
het bij de vorige foto hadden. Deze kan bij andere types thermostaten op een andere plaats
zitten.
|
|
|
|
|
Maak de uiteinden van de boxdraad bloot en soldeer de boxdraad aan de pootjes van de hitte
gevoelige weerstand.
|
|
|
Boor met een klein ijzerboortje de gaatjes in de printplaat waar de hitte gevoelige weerstand
heeft gezeten schoon.
|
|
|
|
|
Ontbloot de boxdraad (met daaraan de hittegevoelige weerstand) en soldeer deze op de plaats
waar de hittegevoelige
weerstand heeft gezeten op de printplaat. Let daarbij op dat het tin van beide polen elkaar
niet raken.
Zet de printplaten weer vast en doe de batterijen in de thermostaat. Test de hittegevoelige
weerstand door deze vast te
pakken en te kijken of de temperatuur op de display hoger wordt.
|
|
|
De hitte gevoelige weerstand zal straks in het aquariumwater hangen en moet daarom waterdicht
gemaakt worden. Gebruik
daarvoor GEEN siliconenkit want deze zal op den duur zeker gaan lekken. Hang de weerstand in
een stukje pvc buis en vul
deze bus met warmtelijm uit een lijmpistool. Zorg er voor dat er geen luchtbellen in de lijm
achterblijft.
Lucht geleid zeer slecht de warmte en de weerstand moet straks wel kunnen meten. Zorg er ook
voor dat de lijm
goed rondom de weerstand, dus ook tussen de polen komt. Dit is een precies werkje en niet
zomaar een kwestie van
vol gieten.
Dit geheel laten drogen en daarna de PVC buis verwijderen.
|
|
LET OP! 240 volt wisselspanning is LEVENSGEVAARLIJK.
Voor de volgende fase moet u weten
wat u doet. Heeft u hier geen verstand van of ervaring mee laat dit dan doen door iemand met
verstand van zaken.
WERK ALTIJD MET DE STEKKER UIT HET STOPCONTACT. Zet pas spanning op het systeem nadat alles
(stopcontacten e.d.) afgemonteerd
en gesloten is.
|
|
|
|
In de contactdoos haalt u de bruine fase draad los en monteer aan deze draad een kroonsteentje.
Monteer een
elektriciteitsdraad (geschikt voor 240 volt) aan dit kroonsteentje en het punt in de
contactdoos waar de bruine fase
draad vast zat. (deze stroomdraad gaat naar de thermostaat). Zie ook het getekende schema.
|
|
|
De stroomdraad, die u zojuist aan het kroonsteentje en het aansluitpunt voor de fase draad in
de contactdoos heeft
gemonteerd, bevestigd u aan de aansluitpunten van het relais op de wandmontageplaat van de
thermostaat.
|
|
|
|
|
En klaar is uw eigen gebouwde elektronische (computer?) gestuurde klokthermostaat voor het
aquarium.
De hittegevoelige weerstand gaat op een onopvallende plaats in het aquarium.
Het verwarmingselement in bijvoorbeeld het filter
De stekker van het verwarmingselement in de door u geprepareerde contactdoos.
De klokthermostaat hangen we op een goed af te lezen plaats.
De stekker van de contactdoos in het stopcontact.
|
|
Tot slot nog even een paar aandachtspunten
De klokthermostaat kan zeer slecht tegen vocht. Hang deze daarom op een droge plaats. Dus
niet in een vochtige aquarium kast maar ook niet boven het aquarium. Op de muur naast het
aquarium is een prima plaats.
Door de boxdraad zal de weerstand iets toenemen. Hierdoor kan de klokthermostaat een iets
afwijkende temperatuur van het aquariumwater aangeven. Controleer dit regelmatig met een aparte
thermometer in het aquarium en houdt rekening met de afwijking bij het programmeren van de
klokthermostaat.
De meeste klokthermostaten zullen, wanneer de batterijen leeg zijn of de klokthermostaat
storing heeft, de verbinding van het relais uit zetten. Dit betekend dat het verwarmingselement
dan uit staat.
Sommige types zullen echter het relais inschakelen als de batterijen leeg zijn of wanneer de
klokthermostaat storing heeft. Hierdoor blijft het verwarmingselement ingeschakeld. Om bij
lege batterijen of storing oververhitting te voorkomen is het aan te bevelen om het
verwarmingselement in te stellen op bijvoorbeeld 27 oC als u de klokthermostaat op maximaal
25 oC staat ingesteld.
Veel succes bij het knutselen.
|
|
Copyright Aquariumhobby Nijverdal © 2002
|