(Bezocht in 1998)

Wie naar Schiermonnikoog gaat komt vlak voor de haven waar de veerboot vertrekt langs Expozee. Expozee ligt op de grens van de zoute Waddenzee en het zoete Lauwersmeer. Het is een centrum voor recreatie en educatie over de Wadden en het Lauwersmeer. In het gebouw zijn tevens de VVV en een restaurant gevestigd.

Allereerst is er een diorama van het Lauwersmeergebied, vol met opgezette vogels, zoogdieren, bloemen enzovoort. Daarna is er een veldwerkruimte met daarin een tweetal aquaria met zoetwater vis. Deze aquaria met o.a. Voorn, Stekelbaars enz. zijn niet zo groot en ook niet zo de moeite waard. Via een nagemaakte dijkwerkerskeet uit 1900 en een klankbeeld over de wadden komt U bij het hoogtepunt van Expozee.

Hier staan vijf aquaria met in totaal 180.000 liter zeewater. Op één laag aquarium met platvis, krabben, garnalen, zeenaalden en zeesterren na, zijn de aquaria meer dan mans hoog. Extreem dikke ruiten staan in een frame van dikke ijzeren balken. Daardoor zijn er geen brede voorruiten, ongeveer om de meter staat er weer een ijzer profiel. In de aquaria ziet u roggen, hondshaaien, rode poon, zeebaars, kreeften, tarbot en andere zeevissen uit de Waddenzee. Als bodembedekking heeft men voor een dikke laag schelpen gekozen en de aquaria zijn met HQI licht spaarzaam verlicht. De achterwanden bestaan uit blauw/grijs geschilderde muren en her en der ligt wat decoratiemateriaal zoals o.a. een anker, kreeftenval enz. De vissen zien er gezond uit. Zo zijn de rode ponen nog prachtig op kleur terwijl deze vissen in slechte aquariumomstandigheden snel kleur verliezen. Het meest bijzondere aan dit aquarium is dat er een schuine vloer in ligt. Als je binnen komt kijk je tegen de tot 3 meter hoge aquaria op. Loop je echter naar de andere kant van de ruimte dan kijk je boven in de zeer grote bakken. Een even simpel als mooi idee. Op deze wijze kun je de vissen echt van alle kanten bekijken. Een nadeel is dat het aquarium slecht toegankelijk is voor invaliden. Daarom wil men in de toekomst loopbruggen aanleggen zodat ook deze bezoekers van het aquarium kunnen genieten.

De filtering is zeer simpel gehouden. Vanuit de aquaria gaat het water in een buffertank van 30.000 liter die buiten onder de grond is ingegraven. Van daaruit gaat het naar een grote polyester bak van ongeveer 2 bij 2 meter. Daarin ligt van alles, van bioballen tot jutte zakken, als er maar bacteriën op willen groeien. Dit filter worden continu met water volgepompt. Echter als het filter helemaal vol is begint een grote pomp het filter helemaal leeg te pompen. Vervolgens loopt de bak weer vol enz. enz. Daarnaast maakt men gebruik van een zandfilter(tje) waar het water onder druk doorheen geperst wordt. De koeling bestaat uit een oude tapinstallatie. Echter deze bevalt niet. Daarom heeft men een 6 meter diepe put geslagen om grondwater (ter plaatse 6 keer zo zout als het zeewater !) te gebruiken. De plannen zijn om dit water in kunststofbuizen door de aquaria te pompen zodat er een soort radiator ontstaat. Bij het opstarten van het aquarium heeft men Waddenzee water met een zandzuiger van 15 meter diepte opgepompt. Nu wordt er één keer in de maand met een roestvrijstale giertank van Staatsbosbeheer en een lange slang, 30.000 liter water uit de Waddenzee opgepompt om daarmee water te verversen.

Opmerkelijk was het verhaal wat de kok (mijn gids in dit aquarium) vertelde. Als de mosselen in het restaurant 3 dragen in de koeling hebben gelegen worden ze niet meer verkocht. De dode mosselen worden opgevoerd aan de vissen en de levende mosselen worden in de bak met platvis geplaatst. Daar hebben ze inmiddels een mooie kolonie gevormd.

Als u toevallig in de buurt bent is het bekijken van dit aparte aquarium zeker de moeite waard. Ik kreeg de indruk dat een aantal goedwillende mensen met weinig middelen een leuk en zekere zin ook spectaculair aquarium in eigen beheer hebben gebouwd. De entree van f 6,50 hoeft u met een museumjaarkaart (b.v. op een RABO bank pas) niet te betalen.

Expozee, Strandweg 1, 9976 VS, Lauwersoog (NL), 0519-349045