Helpt tempex onder levend steen tegen scheuren bodemruit?

Is het verstandig om onderin het aquarium een tempexplaat te leggen om eventueel drukpunten van levend steen op te vangen.
Vorige week is namelijk mijn bodem gescheurd en vermoedelijke oorzaak was het levend steen wat volgens de kenners drukpunten veroorzaakte. Is er dan geen kans op giftige stoffen die in het water kunnen komen?

Antwoord:
Op zichzelf kan tempex in het aquarium niet zoveel kwaad. Het is niet giftig maar je moet wel oppassen dat vissen er niet aan gaan knabbelen (b.v. trekkersvissen). Borstelwormen zullen zich zeker in het tempex nestelen en dit langzaam "wegvreten".
Daarnaast heeft tempex nog een ander nadeel. Het heeft een bijzonder groot drijfvermogen. De kans bestaat dat delen gaan drijven en dan is het lastig om deze weer onder de steen te krijgen.
Als je tempex onder de stenen legt worden de "kopse kanten" van de platen onder het grind weg gewerkt. Toch zie je vaak dat na verloop van tijd, door onderhoud of het gedrag van vissen, het zand de tempexplaten niet goed afdekt wat een bijzonder lelijk gezicht is.
De oorzaak van de gebarsten bodem kan in principe de drukpunten van de levende steen zijn. Echter dat komt bij een goed geplaatst aquarium zelden voor. Vaak is de oorzaak van een gebarsten bodem de spanning in de ruit omdat of het aquarium niet goed geplaatst is (niet waterpas, de bodem niet goed ondersteund enz.) of omdat de ruit niet goed in het aquarium zit. Kapotte bodems komen verder wel voor door vallende stenen (goed stapelen dus zodat alles stevig ligt).
Je kunt beter tempex onder de bodem leggen. De bak kan dan zichzelf zetten in het tempex en wordt over het volle oppervlak goed ondersteund. Als de bodem goed ondersteund wordt moet die met gemak de drukpunten van het levend steen aan kunnen. De kans op breuk kan eveneens verminderd worden door (vooral bij grote bodems) deze uit twee of meer delen te maken. Over de naad, die je met siliconen kit plakt, breng je in het aquarium een glasstrook met kit aan.
De combinatie van tempex onder de bodem en een bodem uit meerdere delen laten een kleine beweging in de bodem toe zonder dat er onmiddellijk een ruit scheurt. Echter een bodem kan altijd scheuren, ook bij bakken die al jaren zonder problemen stonden is wel eens een bodem gesprongen zonder dat er wat aan de bak veranderd was. Gelukkig blijft het scheuren van een bodemplaat erg zeldzaam waardoor het risico acceptabel klein is.
Kortom, het plaatsen van tempex platen onder de stenen wordt wel gedaan. Persoonlijk denk ik dat de nadelen zwaarder wegen dan de voordelen en dat je het bij een goed geplaatste bak niet hoeft te doen. Je ziet deze oplossing dan ook nog maar zeer zelden in de huidige aquaria.

Reactie:
Op jullie site stond het een en ander over gebarsten bodemglasplaten. En een van de nadelen van tempex zou het drijvend vermogen zijn van dit materiaal. Dat klopt ook helemaal. Maar er bestaan ook soorten tempex of iets wat er op lijkt dat zinkt. Wij hebben een zwembad, en de wanden van dat zwembad zijn afgedekt met een soort van tempex platen. Deze platen zijn ook behoorlijk zwaar in vergelijking met een gewone tempexplaat. Aangezien ik een cichlidenbak heb gehad had ik ook problemen met mijn rotsformaties op de glasplaat. Ik heb allemaal kleine stukjes uit de zwaardere soort tempexplaat gesneden (dit materiaal zinkt gewoon) en onder de kritieke drukpunten geplaatst. Zo krijg je dus ook niet direct last van het afgraven en zichtbaar worden van dit materiaal. En geloof me als een vis kan graven dan is het wel een doorsnee cichlide. Dus het is misschien niet makkelijk om aan te komen, maar probeer het eens bij een speciaalbedrijf die prive zwembaden aanlegd.

Antwoord op de reactie
Bedankt voor je snelle reactie!! Dit is precies wat onze hobby nodig heeft, discussie, dan komen er nieuwe zaken aan het licht waar we allemaal wat aan hebben.
Toch zou ik nog twee opmerkingen willen maken. Het is mij niet bekend of deze tempex "iets wat er op lijkt" giftig is in zeewater. Zeewater is veel agressiever dan zoetwater.
Iets wat in zoetwater zinkt kan in zeewater, door de grotere dichtheid van zeewater, blijven drijven. Natuurlijk zal het drijfvermogen van deze "zwembadtempex" lager zijn dan die van gewoon tempex.
Door de hogere dichtheid van zeewater zal levend steen in zeewater ook minder druk geven (meer drijfvermogen) op de bodemruit dan de, veelal ook nog eens zwaardere, kiezelstenen in een cichlidenbak.

Reactie op dit antwoord
Deze tempexplaten waar ik het over heb zijn in dit zwembad al een jaar of twintig met dit zwemwater in aanraking geweest. In dit water wordt altijd een redelijke hoeveelheid chloor toegevoegd. Dit chloor is behoorlijk corrosief werkend. Bij wat morsen op gewone stenen bijt dit chloor er redelijk in. Deze platen die al vele jaren hiermee in aanraking kwamen (dan wel in verdunde vorm) hebben hier nauwelijks of niet onder te leiden gehad. Nog even over die drukpunten van het levend steen of gewone rotsen. Het is meestal niet zozeer de steen zelf die de barst veroorzaakt. Het wordt een groter probleem als een groot stuk steen op een klein kiezelsteentje rust. Op dat plekje wordt de druk plaatselijk behoorlijk hoog. Mocht iemand wel eens glas gesneden hebben; dat werkt volgens hetzelfde principe. Je krijgt op een heel klein plekje op het glas een heel hoge druk door het kleine wieltje van de glassnijder. Glas heeft een zogenaamde kristallijne opbouw. Dit houdt in dat alle moleculen van het glas netjes naast elkaar gerangschikt zitten. Hierdoor krijg je van die "mooie" rechte scheuren in het glas. Ik heb zelf de onplezierige ervaring gehad dat mijn bodemplaat in een bijna perfecte reche lijn doormidden is geknapt. Ik wens het echt niemand.

Copyright Aquariumhobby Nijverdal © 2002